Co nowego dla Pracodawców i Pracowników w 2026 roku

Print Drukuj

Od 1 stycznia 2026 r. płaca minimalna wzrośnie do 4806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa do 31,40 zł, co wpłynie na koszty zatrudnienia. Zmienione zostaną zasady liczenia stażu pracy, obejmujące m.in. prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracę przy niej, zawieszenie działalności gospodarczej w celu opieki nad dzieckiem, wykonywanie umów zlecenia, o świadczenie usług i agencyjnych, pozostawanie osobą współpracującą, członkostwo w spółdzielniach rolniczych oraz pracę zarobkową wykonywaną za granicą inną niż zatrudnienie. Państwowa Inspekcja Pracy zyska możliwość wydawania decyzji administracyjnych rekategoryzujących umowy cywilnoprawne lub B2B na stosunek pracy, przy czym decyzja określi rodzaj umowy, wymiar czasu pracy, stanowisko i wynagrodzenie.

Wprowadza się obowiązek informowania kandydatów o widełkach wynagrodzenia w ogłoszeniu, przed rozmową kwalifikacyjną lub najpóźniej przed podpisaniem umowy. Ogłoszenia o pracę będą musiały używać nazw stanowisk neutralnych płciowo, aby nie wskazywać preferencji dotyczących płci kandydatów. Pracodawca zostanie zobowiązany do działań prewencyjnych i reakcji wobec mobbingu, wykrywania niepożądanych zachowań, usuwania ich skutków oraz zapewnienia wsparcia osobom poszkodowanym.

Zakres układów zbiorowych pracy zostanie rozszerzony o kwestie niewykluczone przepisami o charakterze bezwzględnie obowiązującym, w tym równowagę między pracą a życiem prywatnym, zasady wykorzystania nowych technologii i sztucznej inteligencji, procedury antymobbingowe oraz przeciwdziałanie zagrożeniom psychospołecznym. Zmiany w zasadach funkcjonowania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych przewidują wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w terminie wypłaty wynagrodzenia oraz reprezentację pracowników przez co najmniej dwóch przedstawicieli, a tam, gdzie dotąd wymagana była forma pisemna, dopuszczalna będzie postać papierowa lub elektroniczna. Wybrane procedury kadrowe zostaną zdigitalizowane, obejmując m.in. wnioski o czas wolny, rozkład czasu pracy, urlopy bezpłatne oraz konsultacje ze związkami zawodowymi.

Wprowadzono precyzyjniejsze zasady kontroli zwolnień lekarskich z możliwością utraty zasiłku w razie wykonywania pracy zarobkowej sprzecznej z zaleceniami lekarskimi lub podejmowania działań przedłużających chorobę, przy równoczesnym dopuszczeniu pracy u innego pracodawcy, jeżeli jest zgodna z zaleceniami medycznymi. Katalog składników wliczanych do minimalnego wynagrodzenia będzie stopniowo ograniczany: dodatek funkcyjny od 1 stycznia 2027 r., pozostałe dodatki od 1 stycznia 2028 r., a premie i nagrody od 1 stycznia 2029 r.

1.    Wzrost minimalnego wynagrodzenia i koszty pracodawców 
Od 1 stycznia 2026 r. płaca minimalna wzrośnie do 4806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa do 31,40 zł. 

2. Nowe zasady liczenia stażu pracy: rewolucja pewna
Okresy, które będą zaliczane do stażu pracy:
•    prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz współpracy przy takiej działalności,
•    zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
•    wykonywania umowy zlecenia,
•    wykonywania umowy o świadczenie usług,
•    wykonywania umowy agencyjnej,
•    pozostawania osobą współpracującą,
•    członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,
•    pracy zarobkowej wykonywanej za granicą, innej niż zatrudnienie.

3. PIP reklasyfikuje umowy
Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe, bardzo mocne narzędzie – okręgowy inspektor pracy będzie mógł wydać decyzję administracyjną, w której stwierdzi, że zamiast umowy zlecenia, o dzieło czy B2B, powinien być zawarty zwykły etat. Decyzja od razu określi podstawowe warunki pracy: rodzaj umowy, wymiar czasu pracy, stanowisko i wynagrodzenie. 

4. Transparentność wynagrodzeń
Pracodawcy będą musieli przekazać kandydatom informację o widełkach wynagrodzenia na jednym z trzech etapów: w ogłoszeniu o pracę, przed rozmową kwalifikacyjną (gdy nie było ogłoszenia) lub najpóźniej przed podpisaniem umowy.

5. Neutralność płciowa
Ogłoszenia o pracę będą musiały zawierać nazwy stanowisk sformułowane w sposób neutralny płciowo, aby nie sugerować preferencji pracodawcy co do płci kandydatów.

6. Mobbing
Obowiązki pracodawcy obejmują:
•    działania prewencyjne,
•    wykrywanie niepożądanych zachowań,
•    podejmowanie reakcji i usuwanie skutków,
•    zapewnienie wsparcia osobom poszkodowanym. 

7. Układy zbiorowe
Możliwość regulowania w układach spraw nieuregulowanych w prawie pracy. 
Układ zbiorowy pracy (zakładowy lub ponadzakładowy) może określać kwestie, które nie są uregulowane przepisami prawa pracy o charakterze bezwzględnie obowiązującym. Zakres układów rozszerzony o nowe obszary funkcjonowania zakładu pracy.
Układ może obejmować m.in.:
•    rozwiązania wspierające równowagę między pracą a życiem prywatnym,
•    zasady dotyczące wykorzystania nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji,
•    rozwiązania w zakresie równości płci,
•    procedury antymobbingowe i przeciwdziałające zagrożeniom psychospołecznym (stres, wypalenie),
•    inne obszary uzgodnione przez partnerów społecznych.

8. Zmiany w ZFŚS
Nowe zasady wypłaty ekwiwalentu za urlop.
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop będzie wypłacany w terminie wypłaty wynagrodzenia, a nie w dniu rozwiązania umowy. Ma to uprościć rozliczenia i ograniczyć liczbę błędów po stronie kadr i płac.
Zmiany w zasadach reprezentacji przy ZFŚS.
Pracowników w sprawach dotyczących zakładowego funduszu świadczeń socjalnych będzie reprezentować co najmniej dwóch przedstawicieli, co ujednolica zasady reprezentacji z innymi obszarami prawa pracy.
Postać papierowa lub elektroniczna zamiast formy pisemnej.
W wielu przepisach kodeksu pracy wymóg „formy pisemnej” zostanie zastąpiony możliwością dokonania czynności w „postaci papierowej lub elektronicznej”. Umożliwi to składanie wniosków, oświadczeń i informacji również e-mailem.
Cyfryzacja wybranych procedur kadrowych.
Zmiana obejmie m.in. wnioski o czas wolny, rozkład czasu pracy, urlopy bezpłatne, uzgadnianie regulaminów, konsultacje ze związkami zawodowymi, informacje o monitoringu. 

9. Nowe zasady kontroli zwolnień lekarskich i utraty zasiłku 
Wprowadzone zostaną nowe, bardziej precyzyjne zasady kontroli korzystania ze zwolnień lekarskich. Przepisy jasno określą, kiedy zasiłek chorobowy może zostać odebrany. Utrata świadczenia będzie możliwa w przypadku wykonywania pracy zarobkowej w okresie zwolnienia (z wyjątkiem drobnych czynności życia codziennego, jak np. zrobienie zakupów) lub podejmowania działań, które mogą przedłużyć chorobę — na przykład forsownego wyjazdu czy intensywnego wysiłku podczas rekonwalescencji. Jednocześnie dopuszczona zostanie sytuacja, w której pracownik korzysta ze zwolnienia lekarskiego w jednym miejscu pracy, a wykonuje pracę u innego pracodawcy, jeśli charakter tej drugiej pracy nie jest sprzeczny z zaleceniami lekarskimi.

10. Zmiany w minimalnym wynagrodzeniu
Pracodawcy muszą przygotować się do stopniowej zmiany katalogu składników wliczanych do minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Harmonogram wyłączeń będzie wdrażany etapowo: dodatek funkcyjny zostanie wyłączony z minimalnego wynagrodzenia od 1 stycznia 2027 r., pozostałe dodatki – od 1 stycznia 2028 r., natomiast premie i nagrody przestaną być wliczane dopiero od 1 stycznia 2029 r.

Informacje o publikacji dokumentu